Strukturalne źródła zróżnicowania systemów kształcenia uczniów niepełnosprawnych

Leave a comment Sens i granice zmiany edukacyjnej Leave a comment

images (3)

Różnorodność systemów kształcenia uczniów niepełnosprawnych ma z pewnością swoje źródło w prezentowanych powyżej, odmiennych poglądach na temat integracji społecznej. Gdy wywierają one wpływ na kierunek reform szkolnych, mamy do czynienia ze światopoglądową genezą modeli kształcenia niepełnosprawnych. Dla pedagogiki specjalnej nie mniej istotne są jednak strukturalne przyczyny różnicowania się praktyki kształcenia niepełnosprawnych, tkwiące w samej logice rzeczywistości edukacyjnej. Badając je, pedagogika specjalna odkrywa, że dające się zaobserwować różnice w systemach kształcenia uczniów niepełnosprawnych są wynikiem odmiennych sposobów zmagania się z ambiwalentnymi konsekwencjami specjalnej pedagogicznej pomocy. Istota problemu, przed jakim stają systemy szkolne polega na tym, że w odniesieniu do bardzo licznej grupy uczniów nie sposób rozstrzygnąć a priori, czy efekt, edukacyjny i adaptacyjny uzyskany po zastosowaniu specjalnej pomocy pedagogicznej będzie wyższy, niż gdyby pomocy takiej zaniechano. Systemy o charakterze asymilacyjnym (np. japoński) oraz systemy inkluzyjne (np. włoski), koncentrują się przede wszystkim na maksymalnej redukcji zakresu specjalnej pomocy. Dążą one zatem do poszerzenia zakresu pierwotnej integracji organizacyjno-programowej. Ceną, jaką płaci się za ten – niewątpliwie pożądany – efekt, jest pozostawienie bez potrzebnej pomocy pewnej grupy uczniów.